Deze hergebruikte materialen geven je badkamer een unieke look

Een nieuwe badkamer uit de folder ziet er vaak strak uit, maar ook een beetje hetzelfde als die van de buren. Wie hergebruikte materialen inzet, krijgt een ruimte met een eigen verhaal. Een oude kast die wastafelmeubel wordt, tegels uit een restpartij, een stuk hout met een geschiedenis. Het is duurzamer en vaak ook goedkoper. Maar een badkamer is wel de natste ruimte van je huis, en dat vraagt om keuzes die verder gaan dan alleen hoe iets eruitziet.

Eerst de spatzone in kaart brengen

Voordat je materialen gaat verzamelen, kijk je goed naar je badkamer. Waar komt water terecht? Rond de douche en het bad, vlak achter de kraan en op de vloer voor de douche spat het meeste. Dat is de spatzone. Wat daar komt, moet echt tegen water kunnen.

Buiten die zone heb je meer vrijheid. Een wand aan de andere kant van de ruimte, een plank boven de wc of de omgeving van de deur krijgen hooguit wat damp. Daar kun je materialen gebruiken die in de douche zelf nooit zouden overleven.

Wat vaak misgaat, is dat iemand een prachtig stuk oud hout vlak naast de douche plaatst omdat het daar zo mooi uitkomt. Een paar maanden later zit er een zwarte rand onder en begint het te schimmelen. Plan dus eerst de zones, en zoek daarna pas de materialen.

Oud hout en oude deuren

Hout geeft een badkamer warmte. Denk aan een oude deur als wandpaneel, een sloopbalk als plank of planken uit een schuur als lambrisering.

Gebruik zulk hout bij voorkeur buiten de spatzone. Wil je het toch dichter bij water toepassen, behandel het dan grondig:

• maak het hout schoon en laat het goed drogen voordat je iets aanbrengt
• verwijder oude verflagen als je niet weet wat erin zit, en doe dat met een stofmasker
• behandel alle kanten, ook de achterkant en de kopse kanten, want daar trekt vocht het eerst in
• kies een afwerking die geschikt is voor vochtige ruimtes en herhaal die regelmatig

Een oude deur met paneelwerk kan een prachtige achterwand zijn achter een vrijstaand bad, zolang hij niet direct in de straal van de douche hangt. Hou wat afstand tot de muur, zodat er lucht achter kan en vocht niet blijft hangen.

Tegels uit restpartijen

Tegels zijn een van de makkelijkste materialen om te hergebruiken. Bij tegelhandels en bouwmarkten blijven vaak restpartijen over, en ook bij een verbouwing van iemand anders kun je soms dozen overnemen. Het nadeel: je hebt meestal maar een beperkte hoeveelheid van één soort.

Daar kun je juist creatief mee omgaan. Combineer verschillende restpartijen in een patroon, bijvoorbeeld een vloer met twee kleuren of een wand waar een strook in een andere tegel loopt. Zolang de tegels ongeveer even dik zijn, is dat goed te doen.

Let op dikte en kwaliteit

Meet de dikte van elke soort voordat je begint. Verschillen in dikte moet je opvangen in de lijm, en dat maakt het werk lastiger. Controleer ook of de tegels geschikt zijn voor de vloer als je ze daar wilt gebruiken. Een wandtegel is meestal niet sterk genoeg en kan glad worden als hij nat is. Reken bovendien ruim, want bij restpartijen kun je later niet even een doos bijbestellen.

Een kast wordt wastafelmeubel

Een oud dressoir, een ladekast of een commode als wastafelmeubel geeft je badkamer meteen karakter. Toch is het geen klus van een middagje.

Je moet in het blad een gat maken voor de waskom en vaak ook achterin ruimte maken voor de afvoer en de leidingen. Daardoor verlies je meestal een deel van de bovenste lade. Bedenk vooraf of dat erg is, en meet precies uit waar de sifon komt.

Het blad heeft het zwaarst te verduren. Overweeg een opzetwaskom met een waterbestendig blad erop, of behandel het oorspronkelijke blad heel goed. Kit de waskom zorgvuldig af, zodat er geen water tussen kom en hout loopt. Kijk ook naar de onderkant van de kast: staat hij direct op de natte vloer, dan trekt het vocht in de poten. Pootjes of een kleine verhoging helpen.

Sloopmaterialen met een tweede leven

Er is meer te halen bij sloopprojecten en tweedehandsplatforms dan je denkt. Een paar voorbeelden:

• oude spiegels met een mooie lijst
• gietijzeren radiatoren die je opnieuw laat spuiten
• klinkers of plavuizen voor een vloer met een ruwe uitstraling
• oude kranen en beslag als je een liefhebber bent, al kun je die het beste laten nakijken voor je ze aansluit

Controleer bij alles wat met water te maken heeft of het nog veilig en lekvrij is. Een oude kraan die er prachtig uitziet maar druppelt, levert vooral ergernis op. En laat sanitair aansluiten door iemand die weet wat hij doet als je zelf twijfelt.

Waterdichting serieus nemen

Hoe mooi je hergebruikte materialen ook zijn, het fundament van een goede badkamer is waterdichting. Achter de tegels en onder de vloer in de douchehoek hoort een goede waterdichte laag. Die zie je later niet meer, maar als hij niet goed is, merk je dat aan vochtplekken bij de buren of in het plafond eronder.

Bespaar hier dus niet op. Gebruik je oude tegels of hout als afwerking, dan moet de laag eronder gewoon nieuw en volgens de regels zijn. Let extra op naden, hoeken en doorvoeren van leidingen, want daar ontstaan de meeste lekken. En zorg voor goede ventilatie, zodat vocht na het douchen snel weg kan. Wil je zien hoe karakter en kleur samengaan in een kleine ruimte, dan is een badkamer met donkere muren een mooie inspiratiebron.

Een badkamer met hergebruikte materialen vraagt iets meer denkwerk dan een standaard pakket, maar je krijgt er een ruimte voor terug die nergens anders zo bestaat. Begin met de spatzone, kies per plek wat daar past en zorg dat alles wat je niet ziet goed waterdicht is. Dan mag de rest gerust een beetje eigenwijs zijn.